ادبستان فارسی

به نام خداوند جان وخرد

 

آزمون ادبیّات فارسی 2                                                        میان ترم

الف)ابیات وعبارات زیر را به نثر روان امروزی بر گردانید.(6)

تو یک ساعت چو افریدون به میدان باش تازان پس      به هر جانب که روی آری درفش کاویان بینی1

 

چه باید نازش ونالش بر اقبالی وادباری            که تا بر هم زنی دیده نه این بینی نه آن بینی1

 

به مجمعی که در آیند شاهدان دو عالم                      نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم   1

 

سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد        دلبر که در کف او موم است سنگ خارا1

 

در زمان مصطفی (ص) غلامی بود  مسلمان صاحب گوهر .5/

 

عرض کردم حرام از یک کف دست کاغذ ویک بند انگشت کاغذ که حسرو به مدرسه بیاورد یا لای کتاب را باز کند.1

 

فی الجمله نماند از معاصی منکری که نکرد ومسکری که نخورد.5/

 

ب) معنی لغات مشخص شده را بنویسید.(2)

گفت مرا نمی هلند.  در تعلیمات دینی لطیفه ای نیست که فرو گذار شده باشد. ظرافت وحجب در سراپای معماری دیده می شود. به گمان من مبیّن آسمان اند .وهمان کنایه ی مینو را در خود می نمایند.

دمی آب خوردن پس ازبد سگال .

 

ج) آرایه های ادبی(3)

1-آرایه  شاخص ادبی ابیات وعبارات  زیر را مشخص کنید.(5/1)

سر الب ارسلان دیدی زرفعت رفته بر گردون      به مرو آ تا کنون در گل تن الب ارسلان بینی

دلا تا کی در این زندان فریب این وآن بینی           یکی زین چاه ظلمانی برون شو تا جهان بینی

حافظ به خود نپوشید این خرقه می آلود           ای شیخ پاک دامن معذور دار ما را

 

2- معنی عبارات کنایی زیر را بنویسید:5/

کمیتش لنگ بود(                                               )   به سوی خود بودن(                                     )

3- ایهام را در بیت زیر مشخص کرده ومعانی کنایی را توضیح دهید:1

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم         به خواب عافیت آنگه به بوی موی تو باشم

 

د)درک مطلب و تاریخ ادبیات)5)

1-    چه نکته ای در بیت زیر دیده می شود :1

حافظ به خود نپوشید این خرقه می آلود       ای شیخ پاک دامن معذور دار مارا

2-    مقصد عارفان وعاشقان حقیقی کجاست؟1

 

3-اجزای تشکیل دهنده قصیده را نام ببرید5/1

 

3-    نویسنده آثار زیر را بنویسید:5/1

آزادی وتربیت                        آواها وایماها                          در بهشت شداد

 

و) خود آزمایی (2)

1- در باره آیینه اسکند ودارا هر چه می دانید بنویسید؟

 

 

2- در جمله ی( گویی کالبد بنا مینایی است که روح ایران را در آن حبس کرده اند) به کدام عقیده ایرانیان اشاره دارد توضیح دهید.

 

شاد وسرسبز باشید

غلامرضا هاتفی

 

 

 

 

 

 

به نام خداوند جان وخرد

ادبیات فارسی 2                                                                                          

نام و نام خانوادگی                                                                                       وقت 70 دقیقه

==========================================================================================================

الف )  معنی ابیات وعبارات ( 6نمره)

1-     سلام او در وقت صباح مومنان را صبوح است .5/

2-     الهی عبدالله عمر بکاست اما عذر نخواست 25/

3-     وقتی درست آن را در خفایا وزوایای خاطر ومخّیله نشخوار کردم 5/

4-     برافراخت پس دست خیبر گشا5/

5-     محتاج به تذ کار نیست که ایشان در خوراک هم سر سوزنی قصور را جایز نمی شمرند 75/

 

6-      تهمتن بر آشفت وبا توس گفت    که رهام را جام باده است جفت5/

 

7-     مگرای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ         به شرار قهر سوزد همه جان ما سوا را 1

 

8-     چوسوفارش آمد به پهنای گوش                   زشاخ  گوزنان  برآمد  خروش 1 

 

9-     بیفشرد چون کوه پابرزمین                          بخایید دندان به دندان کین     5/

 

10 - تو قلب سپه را به آیین بدار                        من اکنون پیاده کنم کار زار5/ 

 

-==========================================================================================================

ب ) معنی لغت (2 نمره )

مارا ضیای خود ده  -  که زکوی او غباری به من آر توتیارا -  برآهیخت رهام گرز گران  -  بر انگیخت

ابرش برافشاند گرد-  با حال استیصال پرسیدم – عمر از جنگ با علی امتناع کرد -   گویا

دهانشان دو تنبوشه داشت   -   آن را در کروج لای دسته های برنج پیدا کردم –

==========================================================================================================

ج ) درک مطلب ( 4 نمره )

1- در بیت« بیامد که جوید زایران نبرد    سر هم نبرد اندر آرد به گرد » منظور از سر به گرد در آوردن چیست؟5/

 

2- شلخته دروکنید تا چیزی گیر خوشه چینه بیاید   منظور از خوشه چین ها چه کسانی هستند؟5/

3- در بیت مرا مادرم نام مرگ تو کرد       زمانه مرا پتک ترک تو کرد    . گوینده ومخاطب چه کسانی هستند ؟1

 

4- منظور از کمان به زه چیست ؟5/

5- کدام گزینه با بقیه تناسب ندارد؟ 5/

1- خود            2-   خفتان              3-  ترگ          4-      کوس 

6- همه گزینه ها به غیر از ..........  صحیح می باشد . 5/

1- حماسه داستانی است بازمینه  ی قهرمانی که در آن حوادث فراتر از حدود عادات روی می دهد.

2- داستان رستم واشکبوس حماسه طبیعی است

3- حماسه مصنوع تقلیدی وواقعی است

4- در حماسه طبیعی شاعر به جای آفرینش حماسه به باز آفرینی می پردازد ..

==========================================================================================================

ه ) دانشهای ادبی ( 3 نمره)

1-     کدام یک از آثار زیر رمان نیستند ؟5/

1- تهران مخوف       2- سه تفنگدار      3-   اسکندر نامه         4-  روزگار سیاه 

2-     در کدام گزینه کنایه نیامده است ؟5/

1- زهم رد نمودند هفتاد حرب                 2- بخایید دندان به دندان کین

3- سر هم نبرد اندر آرد به گرد                 4-  بیامد به دشت ونفس کرد راست 

3-     آرایه ادبی ابیات  زیر را بنویسید 5/

الف )  متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را    (                   )

ب )   به سوی هژبر ژیان کرد رو  (                       )  

4-     نویسنده آثار زیر را بنویسید .1

1- سیاحت نامه      2- خاوران نامه       3- حیدر بابایه سلام      4-   رساله دل وجان

5-     کنایه های زیر را معنی کنید .5/

سماق مکیدن  (                          )      چند مرده حلاج بودن  (                             )

===================================================================================================

د ) خو دآزمایی ( 4 نمره )

1-     گیله مرد ومحمد ولی نماد چه انسانهایی هستند؟1

2-     دندان به دندان خاییدن کنایه از چیست؟5/

3-     منظور از پیام آشنا وآشنا در غزل شهریار چیست؟1

 

4-     دو نمونه از آثار ادبیات پایداری را نام ببرید.5/

 

5-     چرا نویسنده فیلم نامه بچه های آسمان آن را به این نام نامیده است؟5/

 

6-   عبارت شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید یعنی چه ؟5-------------------------------------------------

حفظ شعر ( 1نمره )

  بوی خوش این نسیم ............اوست  // شعشعه ی این خیال زان رخ چون ......... ا

                                                                                   غلامرضا      هاتفی    

 

به نام خداوند جان وخرد

 

ادبیات فارسی 2                                                                                          هنرستان دانش

نام و نام خانوادگی                                                                                       وقت 70 دقیقه

==========================================================================================================

 

الف )  معنی ابیات وعبارات ( 6نمره)

 

10- سلام او در وقت صباح مومنان را صبوح است .5/

 

11- الهی عبدالله عمر بکاست اما عذر نخواست 25/

 

12- وقتی درست آن را در خفایا وزوایای خاطر ومخّیله نشخوار کردم 5/

 

13- ماه ایارش آواز ماست با عشق خود چه کنیم 5/

 

14- محتاج به تذ کار نیست که ایشان در خوراک هم سر سوزنی قصور را جایز نمی شمرند 75/

 

15- واز سایه های آبی ، خارهای سرخ بر اجساد به جا مانده  فرو ریختند .5/

 

16-  مگرای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ         به شرار قهر سوزد همه جان ما سوا را 1

 

17- چوسوفارش آمد به پهنای گوش                   زشاخ  گوزنان  برآمد  خروش 1 

 

18- بیفشرد چون کوه پابرزمین                          بخایید دندان به دندان کین     5/

 

10 - تو قلب سپه را به آیین بدار                        من اکنون پیاده کنم کار زار5/ 

 

-==========================================================================================================

 

ب ) معنی لغت (2 نمره )

 

مارا ضیای خود ده  -  که زکوی او غباری به من آر توتیارا -  برآهیخت رهام گرز گران  -  بر انگیخت

 

ابرش برافشاند گرد-  با حال استیصال پرسیدم – عمر از جنگ با علی امتناع کرد -   گویا

 

دهانشان دو تنبوشه داشت   -   آن را در کروج لای دسته های برنج پیدا کردم –

==========================================================================================================

ج ) درک مطلب ( 4 نمره )

 

1- در بیت« بیامد که جوید زایران نبرد    سر هم نبرد اندر آرد به گرد » منظور از سر به گرد در آوردن چیست؟5/

 

2- در عبارت دستهایش را به سنگ مرد گان آویختند ،زیبای کوچکش را ربودند منظور از عبارات

 

مشخص شده چیست؟1

3- در بیت مرا مادرم نام مرگ تو کرد       زمانه مرا پتک ترک تو کرد    . گوینده ومخاطب چه کسانی هستند ؟1

 

 

4- منظور از کمان به زه چیست ؟5/

 

5- کدام گزینه با بقیه تناسب ندارد؟ 5/

 

1- خود            2-   خفتان              3-  ترگ          4-      کوس 

 

6- همه گزینه ها به غیر از ..........  صحیح می باشد . 5/

 

1- حماسه داستانی است بازمینه  ی قهرمانی که در آن حوادث فراتر از حدود عادات روی می دهد.

 

2- داستان رستم واشکبوس حماسه طبیعی است

 

3- حماسه مصنوع تقلیدی وواقعی است

 

4- در حماسه طبیعی شاعر به جای آفرینش حماسه به باز آفرینی می پردازد ..

==========================================================================================================

ه ) دانشهای ادبی ( 3 نمره)

 

6-      کدام یک از آثار زیر رمان نیستند ؟5/

 

1- تهران مخوف       2- سه تفنگدار      3-   اسکندر نامه         4-  روزگار سیاه 

 

7-     در کدام گزینه کنایه نیامده است ؟5/

 

1- زهم رد نمودند هفتاد حرب                 2- بخایید دندان به دندان کین

3- سر هم نبرد اندر آرد به گرد                 4-  بیامد به دشت ونفس کرد راست  

 

8-     آرایه ادبی ابیات  زیر را بنویسید 5/

 

الف )  متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را    (                   )

ب )   به سوی هژبر ژیان کرد رو  (                       )  

 

9-     نویسنده آثار زیر را بنویسید .1

 

1سیاست نامه      2- خاوران نامه       3- حیدر بابایه سلام      4-   رساله دل وجان

 

10- کنایه های زیر را معنی کنید .5/

 

سماق مکیدن  (                          )      چند مرده حلاج بودن  (                             )

===================================================================================================

د ) خو دآزمایی ( 4 نمره )

 

7-     گیله مرد ومحمد ولی نماد چه انسانهایی هستند؟1

8-     مقصود از نرون مرد ولی رم نمرده است چیست؟5/

 

9-     زیتون نماد ونشانه کدام کشور است؟1

 

10- دو نمونه از آثار ادبیات پایداری را نام ببرید.5/

 

11- چرا نویسنده فیلم نامه بچه های آسمان آن را به این نام نامیده است؟5/

 

12- عبارت شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید یعنی چه ؟5

---------------------------------------------------

حفظ شعر ( 1نمره )

 

  بوی خوش این نسیم ............اوست  // شعشعه ی این خیال زان رخ چون ......... است5/  

 

آنان که محیط فضل وآداب شدند        //             ...................................................5/       

 

 

                                                                                   سربلند وپیروز باشید

                                                                                   غلامرضا      هاتفی  

 

 

نام:                                                                 به نام خدا                                  دبیرستان   نام خانوادگی :                                                                                                 پایه ورشته : دوم تجربی و ریاضی   تاریخ :   9/3/85                درس: ادبیات  فارسی2           مدت :  70 دقیقه                  دبیرمربوطه: هاتفی

 

 

 

                                                                   

 

 

 

الف) معنی شعر ونثر ( 6نمره)

 ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده ی امروزی  برگردانید.

 

1- آثار شادی در وجناتش نمودار گردید.

2- بربساطی که بساطی نیست.

3- الهی ، عبدالله عمر بکاست.

4- آخر عاقبت ، اسبش را پی می کنند.

5- هماوردت آمد ، مشو باز جای

6- این تاس را لحظه ای بگیر تا دوگانه بگزارم.

7- از جام عافیت می نابی نخورده ام / وز شاخ آرزو گل عیشی نچیده ام .

8- فی الجمله نماند از معاصی منکری که نکرد ومسکری که نخورد

9- هزار بادیه سهل است با وجود تو رفتن/ اگر خلاف کنم سعدیا به سوی توباشم

10- برو طواف دلی کن که کعبه مخفی است/ که آن خلیل بنا کرد و این خدا خود ساخت

11- زیزدان دان نه از ارکان که کوته دیدگی باشد/ که خطی کز خرد خیزد توآن را از بنان بینی

 

ب) لغت (2نمره)

  معنی لغات و عباراتی را که زیر آن ها خط کشیده شده بنویسید.

   

1- ماه ایارش آواز ماست.                                                          2- پلنگ را بالای نطعی  انداخته بودند.

3- نه جان دلم با مال می رویم                                                     4- عجب نبود که با ابدال خود را هم عنان بینی.

5- صو لت حیدری را دست مایه شادی کودکانه شان کردی .              6- با اونشاید پنجه دریقه افکندن

7- پس از پایان موعظه از هرسو رقعه ها به اوفرستادند.                   8- غرفه ها و گوشواره ها یاد آور تصویری هستند که از

                                                                                                    بهشت در ذهن ها بوده است.

 

ج) دانشهای ادبی (3نمره )

1- شهرت مسعود سعد سلمان در چیست؟

2- حمله حیدری چه نوع حماسه ای است؟

3- رابط میان تغزل و تنه اصلی قصیده چه نام دارد؟

4- اولین داستان کوتاه  درایران چه نام دارد؟ اثر چه کسی است؟

5- شعری که آهنگ دارد امّا وزن عروضی ندارد وجای قافیه ها درآن مشخص نیست چه نامیده می شود؟

6- مؤلّف آثار زیر را بنویسید.

       الاّیام :                                                       از زبان برگ :                                           کارنامه بلخ :

7- درابیات وعبارات زیر چه آرایه هایی وجود دارد؟

 الف) دولت فقر خدایا  به من ارزانی دار/ کاین کرامت سبب حشمت و تمکین من است

   ب) سعدی ا زسرزنش غیر نترسد هیهات/ غرقه درنیل چه اندیشه کند باران را .

   ج) نه خدا توانمش خواند ، نه بشر توانمش گفت/ متحّیرم چه نامم شه ملک لافتی را.

    

 د) خودآزمایی (4نمره)

1- «توقلب سپه را به  آیین بدار» یعنی چه ؟

2- درجمله ی «تپانچه را درکروج لای دسته های برنج پیدا کرد» مقصود از «کروج» چیست؟

3- درعبارت « برکشته های ما جز باران رحمت خود مبار» مقصوداز « کشته ها » چیست؟

4- « با چشمانی یتیم ندیدنت » یعنی چه ؟

5- درجمله « مردم این جزیره از اشراف فارس هستند» واژه « فارس» به چه معناست؟

6- چرا نویسنده  نقش کاشی ها را بهار منجمد نامیده است؟

7- مقصود از « باب دندان »  و « کمیتش لنگ بود» چیست؟

8- درعبارت « مبحث حروف اضافه» چه ایهامی وجود دارد؟

 9- « درانتظار غبار بی سوار نشستن » کنایه از چیست؟

10- منظور شاعر از « درسینه ام هزار خراسان نهفته است» چیست؟

11- مقصود از « کیمیای هستی » در مصراع « کاین کیمیای هستی قارون کند گدارا» چیست؟

 

 

ﻫ ) درک مطلب( 4نمره)

با توجه به ابیات وعبارات داده شده به سؤالات زیر پاسخ دهید.

                             شخص به هزار غم گرفتارم /  درهر نفسی به جان رسد کارم

                            خورده قسم اختران به پاداشم  /  بسته کمر آسمان به پیکارم

                            امروز به غم فزون ترم ازدی /   وامسال به نقد کمتر از پارم

                            بندی است گران به دست و پایم در /  شاید که بس ابله وسبک بارم

                            ترسیدم وپشت بر وطن کردم /  گفتم من  و طالع نگو نسارم

 

1- « کاربه جان رسیدن » درمصراع دوم بیت اول کنایه از چیست؟

2- درمصراع « گفتم من وطالع نگو نسارم » نوع  « واو»  را مشخص کنید؟

3- مقصود از بیت « خورده قسم اختران به پاداشم » چیست؟

4- مصراع « امسال به نقد کمتر از پارم » به چه معناست؟

5- شاعر علت گرفتاری خود را چه می داند؟

6- لغت « سبکبار» به چه معناست؟ دربیت چهارم چه معنایی دارد؟

 

    « از سایه های آبی ، خارهای سرخ براجساد به جا مانده  و طعمه ی عقاب و زاغ شده فرو ریخت

       آیا از سرزمین تو بود که فرشتگان سرودهای صلح وشادی انسان را برای چوپانان خواندند؟ »

 

7- منظور از « سایه های آبی»  و « خارهای سرخ» چیست؟

8- منظور از « سرودهای صلح وشادی » « چوپانان » چیست؟

 

    « به کجا چنین شتابان / گون از نسیم پرسید؟ »

 

9- « گون » و « نسیم » نماد چه کسانی هستند.                                                                                                 

 

 

 و)  شعر حفظی (1نمره)

 

        جاهای خالی را پرکنید.

1- از خمستان جرعه ای برخاک ریخت                   ................................................

 

2- خا ک موسیقی ......................می شنود  /  و صدای ...............................می آید در باد

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                     

 

 

 

 

 

موفق باشید

غلامرضا هاتفی