نمونه سوال زبان وادبیات فارسی 2 پیش دانشگاهی
|
سؤالات جبراني زبان فارسي (2) پيش دانشگاهي شهريور1384 شماره 1
|
الف) خود آزمايي و درك مطلب
با توجه به ابيات زير به سؤالات 1 الي 6 پاسخ دهيد.
«اي مشت زمين بر آسمان شو بر وي بنواز ضربي چند»
« پنهان مكن آتش درون را زين سوخته جان شنو يكي پند »
« بر ژرف دهانت سخت بندي بر بسته سپهر ديو پر فند »
« من بند دهانت بر گشايم ور بگشايند بندم از بند »
« از آتش دل برون فرستم برقي كه بسوزد آن دهان بند »
« هراي تو افكند زلازل از نور و كجور تا نهاوند »
1- منظور از مشت زمين چيست؟
2- سوخته جان كيست؟
3- معناي كنايي بند از گشادن چيست؟
4- منظور شاعر از سپهر ديو پر فند چيست؟
5- واژه ي برق در بيت پنجم چه آرايه اي دارد؟
6- مكان هاي نام برده شده در بيت آخر مجاز از چيست؟
7- در بيت « در دهن لاله باد ريخته و بيخته / بيخته مشك سياه ريخته در ثمين » منظور از « مشك سياه و در ثمين » چيست؟
8- واژه هاي ريخته و بيخته در سوال 7 چه آرايه اي دارند؟
9- شهرت شاعري بهار بيشتر به كدام نوع از اشعار اوست؟
- در بيت « در دهن لاله باد ريخته و بيخته / بيخته مشك سياه ريخته در ثمين » منظور از « مشك سياه و در ثمين » چيست؟
11- وجه تسميه ي اورازن چيست؟
12- معادل امروزي « به قول مردمان خطي بر وي نتوان كشيد » را بنويسيد.
13- مولانا دانشمندي را از بينشمندي بهتر مي داند: الف) درست ب) نادرست
14- كلام سعدي ........ است .
1) دشوار 2) آسان 3) سهل و ممتنع 4) پيچيده
15- در بيت « از دفتر عشق نكته مي راند / و افسانه ي عاشقي همي خواند » يك تشبيه پيدا كنيد.
16- خرت خرت در اصطلاح ....... ناميده مي شود.
17- دو مورد از معنا هاي واژه ي « سن » را بنويسيد.
18- در « آخرين درس » معلم چه چيزي را تضمين كننده ي آزادي ملت ها مي داند؟
19- اولين مترجمان دارالفنون چه كساني بودند؟
20- گوته مفهوم « آب خضر » را از چه كسي گرفته است؟
معنا و مفهوم
« معناي ساده و روان ابيات و عبارات زير را بنويسيد. »
21- مي تراود مهتاب
22- همگنان را خون گرمي بود
23- شير مرد عرصه ي ناورد هاي هول
24- همه ذرات نمازم متبلور شده است
25- قبله ام يك گل سرخ
26- خر گم شده را بخواند كاي يار اينك خر تو بيار افسار
27- چوك ز شاخ درخت خويشتن آويخته زاغ سيه بر دو بال غاليه آميخته
28- بسيار بود رود در آن برزخ كبود اما دريغ زهره ي دريا شدن نداشت
29- مرا نصيب غم آمد ز شادي همه عالم چرا كه از همه عالم محبت تو گزيدم
ج) تاريخ ادبيات و سبك شناسي
30- ادبيات معاصر به چه دوره اي از ادبيات ايران گفته مي شود؟
31- ترجمه از زبان هاي اروپايي با تأسيس كدام مدرسه آغاز شد؟
32- قابوسنامه در زمينه ي ........ نوشته شده است .
1. تعليم و تربيت 2. امثال و حكم 3. سرگذشت هاي عاميانه 4- تاريخ
33- نثر دكتر زرين كوب زنده و گيرا و جزء نثرهاي .................. محسوب مي شود.
34- شرح و ترجمه ي احوال مشايخ صوفيه يا شعرا چه ناميده شده است؟
35- صاحبان آثار زير را بنويسيد.
الف ) الايام ب) دانشگاه هاي من
د) شعر حفظي
1) تكميل كنيد.
« گويي ......... جامه به صابون زده است كبك دري .......... در قدح خون زده است
2) مصراع دوم بيت زير را بنويسيد.
« وفا نكردي و كردم جفا نديدي و ديدم ..................................................... »
|
زبان فارسي(2)- پيش دانشگاهي ارديبهشت1383 شماره 2
|
الف) درك مطب و خود آزمايي
با توجه به شعر زير به سؤالات پاسخ دهيد.
نگران با من اِستاده سحر / صبح مي خواهد از من / كز مبارك دم او آورم اين قوم به جان باخته را / بلكه خبر / در جگر ليكن خاري / از ره اين سفرم مي شكند / نازك آراي تن ساق گلي / كه به جان كشتم / و به جان دادمش آب / اي دريغا به برم مي شكند.
1-1- شعر فوق به ترسيم چه جامعه اي مي پردازد؟
2-1- صبح از شاعر چه مي خواهد؟
3-1- منظور از « سفر » چيست؟
4-1- « شكستن خار در جگر » كنايه از چيست؟
5-1- « گل » استعاره از چيست؟
2) در بيت زير « لؤلؤ تر » استعاره از چيست؟
« ابر بهاري ز دور اسب بر انگيخته وز سم اسب سياه لؤلؤ تر ريخته»
3) با توجه به بيت زير چرا دماوند چهره در ابر پنهان كرده است؟
«تا چشم بشر نبيندت روي بنهفته به ابر چهر دل بند »
4) معادل امروزي « سه جانب او با آب درياست . » چيست؟
5) « سجع » را در عبارت زير مشخص كنيد.
« خدايتان بميراناد كه دلم از دست شما پر خون است و سينه ام مالامال خشم شما مردم دون »
6) در مصراع « كان كليد گنج مرواريد او گم شد » منظور شاعر از « كليد گنج مرواريد » چيست؟
7) در شعر زير شاعر بين « شب بو » و « كاج » چه رابطه اي برقرار ساخته است؟
« و خدايي كه در اين نزديكي است / لاي اين شب بوها ، پاي آن كاج بلند »
8) منظور از « برزخ كبود » در بيت مقابل چيست؟
« بسيار بود رود در آن برزخ كبود اما دريغ زهره ي دريا شدن نداشت »
9) در تركيب « با مزه نوشتن » كدام آرايه ي ادبي ديده مي شود ؟
10) چرا جامي براي خود تخلص « جامي » را برگزيد؟
11) در عبارت « شيخ بو عبداللّه بشكست و با خويش رسيد » منظور از قسمت مشخص شده چيست؟
ب) معني و مفهوم شعر و نثر
اشعار و عبارات زير را به فارسي روان برگردانيد.
1) افراط اقويا در تمتع ، حق ساير ناس را ضايع مي كرد.
2) به عالم افسانه ها كه آن همه پر رنگ ونگار و آن همه پرّان و نرم است ، راه پيدا كردم .
3) كان كس منم اي ستوده ي دهر كز عشق نبوده هرگزم بهر
4) چون عقده اي به بغض فرو بود حرف عشق اين عقده تا هميشه سر واشدن نداشت
5) بدون هيچ دليل از كتابت اين روزنامه استنكاف مي كرد .
6) من قلا كردم و عينك موصوف را از جعبعه اش در آوردم .
7) سنگ از پشت نمازم پيداست .
8) من آن تخته پاره ام كه بي خودانه سيلي خور اقيانوسم .
پ) تاريخ ادبيات و سبك شناسي
1) « اخوان ثالث » شعر« خوان هشتم» از مجموعه ي« در حياط كوچك پاييز در زندان» را به چه سبك و شيوه اي سروده است؟
2) چه عاملي در عصر مشروطيت گنجينه ي واژگان زبان فارسي را غني ساخت؟
3) كتاب « تذكرة الاوليا » چه نوع نوشته اي است و از كيست؟
4) توصيفات نمادين بر چه پايه اي بنا شده اند ؟
ت) شعر حفظي
اشعار زير را كامل كنيد .
1) .................................................. زاغ سيه بر دو بال ، غاليه آميخته
2) جواني ام به ........ مي شد و از پي چو ............. ، دويدم و نرسيدم .
|
زبان و ادبيات فارسي (2)- پيش دانشگاهي ارديبهشت 1384 شماره 3
|
الف ) خود آزمايي
1- با توجه به متن ير به پرسش ها پاسخ دهيد.
اين تنگ عيشي براي او نوعي رياضت نفساني بود ؛ ناشي از خست و خشك دستي نبود . از زندگي فقط به قدر ضرورت تمتع مي برد . بيش از قدر ضرورت را موجب دور افتادن از خط سير روحاني خويش مي يافت.عادت كرده بود همه چيز را گذران وهمه ي احوالم عالم را در معرض تبدل تقي كند ؛ از اين رو ، از هيچ پيش آمد جالبي زياده اظهار شادماني نمي كرد و از هيچ حادثه ي سوئي هم به شكوه در نمي آمد . وقتي يك تن از ياران راغمناك ديد ، گفت : « كه دنيا همه ي دل تنگي ها از دل نهادگي بر اين عالم است؟
1-1- منظور از تنگ عيشي چيست؟
1-2- تلقي مولانا از احوال عالم چيست؟
1-3- دل تنگي ها عالم از از نظر مولانا ناشي از چيست؟
1-5- مولانا بهره بردن از جهان را تا چه حد مناسب مي داند؟
1-5- يك كنايه در متن بيابيد و معناي آن را بنويسيد؟
2) در بيت زير منظور از « گنج فريدون » چيست؟
بر گل تر عنديب گنج فريدون زده است لشكر چين در بهار ، خيمه به هامون زده است
3) عبارت « به قول مردمان خطي به وي فرو نتوان كشيد » چه چيزي را سفارش مي كند؟
4) در بيت زير دو آرايه ي ادبي نشان دهيد.
چو شمع خنده نكردي ، مگر به روز سياهم چو بخت جلوه نكردي ، مگر ز موي سپيدم
5) عبارت « همگنان را خون گرمي بود » يعني چه ؟
6) در بيت زير منظور از « كوير سوخته » و « علف » چيست؟
در آن كوير سوخته ، آن خاك بي بهار حتي علف اجازه ي زيبا شدن نداشت
7) عبارت « كارها را به هم در مي آميزند » يعني چه ؟
8) عبارت « من قلا كردم » در متن زير يعني چه ؟
من قلا كردم و روزي كه پير زن نبود ، رفتم سر بقچه اش.
9) عبارت زير به كدام آرايه ي ادبي اشاره دارد؟ يك مثال مناسب بنويسيد.
هيچ كلامي را دوبار در قافيه نياورم ؛مگر آن كه باظاهري يك سان معنايي جدا داشته باشد .
10) منظور از « ادبيات داستاني » چيست؟
11) مفهوم كلي عبارت زير چيست؟
و خدايي كه در اين نزديكي است/ لاي اين شب بوها ، پاي آن كاج بلند.
12) منظور از عبارت « يك قلم يك كلمه را تمام مي كرد » چيست؟
ب) بيان معني و مفهوم شعر و نثر
معني بيت ها و جمله هاي زير را به نثر ساده ي امروزي بنويسيد.
13) اگر ز خلق ، ملامت و گر ز كرده ، ندامت كشيدم از تو كشيدم ، شنيدم از تو شنيدم
14) نازك آراي تن ساق گلي / كه به جانش كشتم / و به جان دادمش آب / اي دريغا به برم مي شكند
15) از سر بكش آن سپيد معجر بنشين به يكي كبود اورند
16) در طريق تبتل و انقطاع ، خويشتن را از خود خالي كرده بود.
17) و يك جانب كه با خشك دارد ، كنده اي عظيم كرده اند .
18) اين عيار مهر كين مرد و نامرد است.
19) از فرط هيجان لكه مي دويدم .
20) شيخ ابو عبدا... بشكست.
پ) تاريخ ادبيات و سبك شناسي
21) زبان و فضاي دوره ي چهارم عصر شعر نيمايي يا دوره ي كمال جريان هاي ادبي را بنويسيد.
22) هر يك از آثار مقابل از كيست؟ الف- صفير سيمرغ ب- شرح زندگاني من
23) سبك و قالب شعري مهرداد اوستا را بنويسيد.
24) يكي از آثار يوهان ولفگانگ گوته را نام ببريد.
25) نوع نثر دكتر عبدالحسين زرين كوب را بنويسيد.
ت) حفظ شعر
26) جاهاي خالي را در بيت مقابل كامل كنيد.
چوك ز ..... ، خويشتن آويخته زاغ سيه بر دو بال ..... آميخته
27) مصرع دوم بيت زير را بنويسيد.
جواني ام به سمند شتاب مي شد و از پي ......................................
|
سؤالات زبان و ادبيات فارسي (2) پيش دانشگاهي شماره 4
|
الف ) خود آزمايي
1) با توجه به ابيات زير به پرسش ها پاسخ دهيد.
« بر ژرف دهانت سخت بندي بر بسته سپهر ديو پرفند »
« من بند دهانت بر گشايم ور بگشايند بندم از بند »
« هرّ اي تو افكند زلازل از نور و كجور تا نهاوند »
« اي مادر سر سپيد بشنو اين پند سياه بخت فرزند »
« از سر بكش آن سپيد معجر بنشين به يكي كبود اورند»
1-1- بيت اول به كدام رفتار نظام نظام استبدادي عصر شاعر با آزاديخواهان اشاره دارد؟
1-2- « ور بگشايند بندم از بند » كنايه از چيست؟
1-3- مقصود از « مادر سر سپيد » و « سياه بخت فرزند » چيست؟
1-4- « سپيد معجر » استعاره از چيست؟
2) معادل اصطلاحات مقابل را بنويسيد. الف ) سر وازدن : ب) از كار در آوردن :
3) در بيت « در دهن لاله باد ريخته و بيخته بيخته مشك سياه ، ريخته درّ ثمين » « مشك سياه » و « درثمين » استعاره از چيست؟
4) مناسب ترين شكل ترجمه چگونه است؟
5) در مصراع « مانده پاي آبله از راه دراز » پاي آبله ماندن كنايه از چيست؟
6) در شعر« صداي پاي آب » اثر سپهري « گل سرخ » و « چشمه » نماد چه هستند؟
7) در شعر « خوان هشتم » شاعر از زبان نقّال چه تفاوتي بين شاهنامه و ديگر سروده ها قائل شده است؟
8) در عبارت « نه كشته اي بر جاي نهاده و نه خسته ، به شهر خود باز گشته اند » « خسته » به چه معني آمده است ؟
9) در بيت « چو شمع خنده نكردي مگر به روز سياهم/چو بخت جلوه نكردي مگر ز موي سپيدم » جلوه نكردن بخت از موي سپيد يعني چه ؟
10) شعر « پيش از تو » اثر سلمان هراتي از كدام نوع توصيف به شمار مي آيد؟
11) در عبارت« واين خط شكسته را از درويش هم بهتر و با مزه تر و محكم تر نوشته است » كدام آرايه ي ادبي به كار رفته است؟
12) مقصود از عبارت « سراچه ي ذهنم آماس مي كرد » چيست؟
13) چرا جامي ، براي خود تخلّص « جامي » را برگزيد؟
ب) بيان معني و مفهوم شعر و نثر
ابيات و عبارات زير را به نثر ساده ي امروزي معني كبيد.)
14) گويي بط سفيد جامه به صابون زده است كبك دري ساق پاي در قدح خون زده است
15) مرا نصيب غم آمد ز شادي همه عالم چرا كه از همه عالم محبت تو گزيدم
16) اين نخستين بار شايد بود كان كليد گنج مرواريد او گم شد
17) همه ذرات نمازم متبلور شده است.
18) اين تنگ عيشي ناشي از خسّت و خشك دستي نبود.
19) پدرم دريادل بود ، در لاتي كار شاهان را مي كرد.
20) ديوارها تا كمر از سنگ و باقي با چينه است.
21) پس شيخ با كسي خُلقي بكرد.
د) تاريخ ادبيات و سبك شناسي
24) نويسندگان آثار مقابل را نام ببريد. الف ) صفير سيمرغ ب) شرح زندگاني من
25) " اميل زولا " از برجسته ترين چهره هاي كدام مكتب است و چه چيزي را اصلي ترين شرط نويسندگي مي داند.
26) انواع ترجمه را فقط نام ببريد.
27) " شعر سپيد " يا " شعر منثور " محصول كدام دوره از عصر نيمايي است؟
ج) شعر حفظي
جاهاي خالي را در ابيات زير كامل كنيد.
22) سوسن كافور بوي ، گلبن ................ زمي ز ارديبهشت گشته .......... برين
23) اگر ز خلق ، ملامت و گرزه كرده ندامت .....................................................
زبان فارسي 2 عمومي شماره 5
بخش اول : ابيات و عبارات زير را روان معنا كنيد.
الف ) ابر بهاري ز دور اسب برانگيخته و ز سُم اسب سياه لؤلؤ بر ريخته
ب) بگراي چو اژدهاي گرزه بخروش چو شرزه شير ارغند
ج) از سيم به سر يكي كله خود ز آهن به ميان يكي كمر بند
د) در پاژه ي آن مشرعه اي ساخته است كه به پنج نايژه آب بيرون مي آيد.
هـ ) لطافت زيباي گل در زير انگشت تشريح مي پژمرد ، آه كه عقل اين ها را نمي فهمد
و) شيخ بو عبد اللّه با كو بي خويشتن نشسته بود خواجه و اروپاي بگيرد كرده .
ز) به قول مردمان خطي به وي فرو نتوان كشيد.
ج) در طريق تَبتَل و انقطاع ، خويشتن را از فن خالي كرده بود.
بخش دوم : خود آزمايي - درك مطلب - نكات بلاغي و دستوري
الف ) ابيات زير را به دقّت بخوانيد و سپس به سؤالات پاسخ مناسب دهيد.
- بر گل تر عندليب گنج فريدون زده است لشكر چين در بهار خيمه به هامون زده است
- تا چشم ستيز نبيندت روي بنهفته به ابر چهر دلبند
- با شير سپهر بسته پيمان با اختر سعد كرده پيوند
- تا درد و وَرم فرو نشيند كافور بر آن خماد كردند
- بر ژرف دهانت سخت بندي بر بسته سپهر ديو پر خند
- من بند دهانت برگشايم ور بگشايد بندم از بند
1- منظور از « گنج فريدون » و « لشكر چين » در بيت اول چيست؟
2- آرايه ي بارز بيت دوّم را بنويسيد و نقش دستوري « ت » در « بندت » را تعيين كنيد.
3- بيت سوم به چه ويژگي از قلّه ي دماوند اشاره دارد؟
4- منظور از « كافور » در مصراع دوم بيت چهارم چيست؟
5- بيت پنجم بيانگر چه وضعيتي از جامعه ي عصر شاعر است؟
6- « بند از بند كسي گشودن » در بيت آخر كنايه از چيست؟
7- منظور از « پس افكند » در بيت زير چيست؟
تو مشت درشت روزگارري از گردش قرن ها پس افكند
8- منظور از « برق » در بيت زير چيست؟
« از آتش دل برون فرستم برقي كه بسوزد آن دهان بند »
9- بيت « بر ژرف دهانت سخت بندي بر بسته سپهر ديو پر خند » چند جمله دستوري دارد؟
10- معناي عبارت « لشكر را قهر كردند » يعني چه؟
11- در عبارت « آنچه در كويري رويده گز و تاق » است « بيد » را در لبه ي استخري كناره ي جوي آب ِ قناتي و در كوير به زحمت مي توان نگاه داشت . » « گز و تاق » و « بيد » نماد چه افرادي هستند؟
12- منظور از « روح دردمند » و « مدينه ي پليد » در عبارت « ناله هاي گريه آلود آن روح دردمند و تنها را مي شنوم ناله هاي گريه آلود آن امام راستين را كنار آن مدينه ي پليد . » چيست؟
13- منظور از « درياي سبز معلّق » و مرغان ِ الماس پَر » در عبارت « گرم تماشا و غرق در اين درياي سبز معلّقي كه بر آن مرغان الماس پَر تك تك از غيب سر مي زند ، بودم . » چيست؟
14- مفهوم « بعد از اين دانش مندي را بمان ، بينش مندي را پيش گير » چيست؟
15- معناي « كنده » در عبارت « كنده اي عظيم كرده اند و در ِ آهنين بر آن نهاده اند . » در كدام گزينه آمده است؟
الف ) غُل و زنجير ب) خندق ج) تونِل د) قصر
16- منظور از « صقّليه » در عبارت « سلطان را آنجا كشتي ها باشد كه به روم و صقّليه و مضرب روند.» در كدام گزينه آمده است؟
الف: مژكش ب: سيسيل ايتاليا ج: اسپانيا د: يونان
17- « سر تير هايي كه از سر پوشيده ي ايوان ها بيرون مي گذارند و تراش به آن مي دهند. اصطلاحا ً ....... گفته مي شود.
الف : چينه ب: دون ج: پَردو د: نكاس
تاريخ ادبيات
1- در سرودن اشعار وصفي در تصوير نگاري شاعر و پيدايي صور خيال او كدام گزينه نقش مهمتري دارد؟
الف ) معقولات ب) محسوسات ج) تخيّلات د) عاطفه
2- زيبا ترين و دل انگيز ترين شِره ي توصيف كدام است؟
3- كدام گزينه حسب حال نيست؟
الف ) شرح زندگاني من ب) از پاريز تا پاريس ج) تدكرة الاوليا د) حيات يحيي
4- به كُتبي كه در شرح جنگ هاي پيامبر اسلام(ص) نوشته شده ............... مي گويند.
الف ) مغازي ب) غزوه ج) سيره د) مَقتل
